Medusa’nın Laneti; Kadınsı Bakışın Yerini Alan Baktığını Taşa Çeviren Bakış

Yunan mitolojisinde Medusa, ona bakanı taşa çeviren bir kadın olarak bilinir. Bu lanetin asıl sebebi ise Medusa’nın cinsel-fiziksel şiddete maruz kalmasıdır. Daha önce güzelliği ile tanınan Medusa kendini içinde bulduğu bu şiddet döngüsünün ardından toplum tarafından da hor görülerek duygusal şiddete, yargılamalara da maruz kalır.

Mite göre Yunan mitolojisinde denizler tanrısı olarak bilinen bir erkek (Poseidon) Medusa’ya tecavüze eder. Bunu öğrenen ve Poseidon’u kıskanan Athena ise Medusa’nın saçlarının her bir telini yılana çevirip, ona her bakan kişinin taşa dönüşmesi için onu canavara çevirerek lanetler. Ardından bununla da öfkesi dinmediği için Perseus’a, Medusa’nın kafasını kılıcıyla keserek öldürmesini emreder. Bugün Medusa’nın hikayesi tek bir suçu olmadan bu muameleye maruz kalmasıyla anılmaktadır. İçinde bulunduğu sistemin canavarlaştırdığı Medusa’nın heykelinin Luciano Garbati tarafından yeniden yorumlanması bugün kadın haklarına ve cinsel saldırı davalarına başka bir bakış açısı kazandırmaktadır.

Peki, bu kadar çarpıcı bir heykel eril bir düzende ilk bakışta nasıl algılanır? Ona bakana neler hissettirir ya da ona bakan hangi bakışla bakar? Kadınsı bakışın yerini alan baktığını taşa çeviren bakışın yarattığı etkiden bağımsız esasen tam da bu noktada bizi bakış açımız, varsa önyargılarımız yönlendirir. Keşfetmek, irdelemek, anlamak umuduyla…